Dün, Afyon Isparta turunun son günüydü. Bugün tekrar İzmit’te olacağım.

Kaplıca turizmi, yolüstü restoran işletmeciliği, besicilik ve tarım Afyon’un sosyal ve ekonomik çehresini çok değiştirmiş.

Isparta’da ise tam tersi... Isparta ekonomisinin temel taşı olan “halıcılık” yerle bir.

Eskiden her evde bir tezgah bulunur, tüm aile fertleri halı dokumak için zaman ayırır, dokunması tamamlanan halılar, sebze pazarı gibi “halı pazarı”nda satılırdı. Tüm Türkiye’ye halı ipliği Isparta’dan giderdi. Dereboyu dediğimiz bir bölge halı ipliği üreten ve bunları boyayan tesislerle doluydu. Şimdi ne halı tezgahı, ne iplik boyama tesisi ve ne de halı pazarı kalmış.

Isparta’ya gidip de, yöresel halı almaya kalkışsanız, bulamazsınız.

“Sebebi nedir?”, dedim. Cevap: ÇİN.

Isparta halısını, Hereke halısını dokuyup, Türkiye’ye onda bir fiyatına satıyorlarmış. Marka konusunda uluslararası sıkıntı çekmemek için Çin’de bir yerleşim yerinin ismini “Isparta”, bir başka yerin ismini de “Hereke” olarak değiştirmişler.

Süleyman Demirel Üniversitesi Genel Sekreteri dostum Tevfik Köse’nin tespitine göre, 50 bin öğrencisi bulunan üniversite olmasa, Isparta’nın işi bitik. “Peki” dedim, “Madem durum bu kadar kötü de, son çıkan teşvik yasasında Isparta’yı neden ikinci bölgeye koymuşlar?” Bankalardaki kişi başı mevduat sıralamasına göre, Isparta 28’nci sırada bulunuyormuş. Kazançlı günlerde biriktirilen paralar, bankalarda değerlendiriliyormuş. Çin faktörü, halı örneğinde olduğu gibi Türkiye’nin dört bir bölgesinde, pek çok “ekonomik değerlerimizi” öldürüyordur.

Çin deyince…

Arkadaşlarla Davraz Kayak Merkezi’ne çıkıyorduk. Yol üzerinde koskoca Çince tabela. Ok, bir yönü işaret ediyor. Çinliler, Davraz yolu üzerindeki bir bölgeyi kapatmışlar, mermer çıkarıyorlar.

Çin nere, Isparta nere?

Ispartalılar, önlerindeki yeni bir şans nedeniyle heyecanlanıyorlar. Ankara’daki Etimesgut Askeri Hava alanı, Isparta’ya taşınacak. Bununla ilgili karar çıktı. Isparta’daki Süleyman Demirel Havaalanı bu amaçla, Milli Savunma Bakanlığı’na devredildi. Burada ayrıca 50 kadar ülkeye helikopter pilotu eğitimi verilecekmiş. Havaalanı birliğinin nakli nedeniyle Isparta’ya 5- 6 bin kişi gelecekmiş. Bu olayın, Isparta ekonomisini canlandıracağı görüşündeler. Biliyorsunuz, ihraç kirazı yönünden Türkiye’nin en önemli bölgesi Afyon ve Isparta. Bu bölgeden toplanan Napolyon cinsi kirazların yüzde sekseni yurt dışına satılıyor. Ama bu yıl kiraz az. Ağaçlar çiçekken yağan şiddetli yağmur, ürünü çok etkilemiş. Kalibresi 3- 3.5 olan ihraç kirazları, geçtiğimiz yıllarda kilosu 5-6 liradan satılıyormuş.

Bu arada dericiliği unuttum. Isparta ve Yalvaç, eskiden deri yönünden çok önemli merkezlermiş.

İstanbul Beykoz’daki deri fabrikasından hemen sonra Yalvaç’taki deri fabrikası kurulmuş. Ve bölgede “Tabakhane” dediğimiz deri işleme tesisleri gelişmiş. Bugün tesislerin dörtte üçü kapanmış. Sebebi yine Çin... Talep o kadar azalmış ki, tesis sahipleri dönüp ham deri almaz olmuşlar. Bu nedenle koyun ve kuzu derilerinin tanesi üç liraya kadar düşmüş. Bir ekmek parası...

Kısa gezinin gözlemleri bu kadar.

kocaeligazetesi.com.tr