Herkesin her pazara kolayca ulaştığı, rekabetin zorlaştığı ve çok çabuk değişen üretim modeli ve tekniklerinin geliştiği bir dönemde yaşıyoruz. Rekabet gücünü yitirmemek ve sektörel gelişmelerden geri kalmamak için bilgimizi artırmaya ve yenilikleri ayak uydurmaya hatta yenilikleri yapmaya mecburuz.
Gelişim ve yeniliklere açık olmak ve bunu üretimde değerlendirmek tek başına yetmiyor elbette. Düşünün şu anda Gaziantep’te 140 makine halısı üreticisi var. Buna yan sanayiyi de eklersek 300 civarında. Bu rakamdan daha fazla da halıyı fason yaptırıp satıcılar da var. Diyebilirim ki hemen hemen bütün pazarlarda Gaziantep firmaları yer alıyor. Bu da şu anlama geliyor. İnanılmaz boyutta bir rekabet çatışması. Aynı pazara onlarca marka giriyor ve ister buradaki Pazar paylaşılmış olsun isterse olmasın amansız bir rekabet ve sonucunda kar marjının düşüşü geliyor. Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçıları Birliği Başkanı Selahattin Kaplan; halı ihracatçıları olarak kendilerini tanımak, güçlü ve zayıf yönlerinin farkına varmak için envanter çalışması başlattıklarını belirtmişti. Bence çok doğru bir karar. İleriye dönük plan ve programlarının başarıya ulaşabilmesi için gerekliydi bu envanter çalışması. Peki bu envanter çalışması nasıl olacak. Bildiğim kadarıyla Sayın Kaplan bir anket hazırlatmış. Ve bu anketi de firmalar doldurup birliğe teslim edecekler. Kaplan, anket çalışmasına katılmamış firmaların bu ankete katılmasını ve verilen bilgilerin gizli kalarak hiçbir suretle ve başka hiçbir amaçla kullanılmayacağının altını çiziyor. Bu envanter çalışmasının sonucunda devlet kuruluşlarının sağladığı teşvikler vb birçok desteklerden istifade etmek için ön hazırlık olarak da düşünülebilir.
Dünyanın en büyük halı üretim merkezi konumunda olan Gaziantep’in 2010 yıl sonu itibariyle 1 milyar dolarlık halı ihracatı yapacağı gözlemlenmiş. Halı sektörü şu anki durumuyla oldukça başarılı. Dünyanın hemen hemen her yerine ihracat yapılıyor. Yukarıda da değindiğim gibi aynı pazarda onlarca firma pastanın büyük dilimini kapmak için gayret sarfediyor. Bu durumun beraberinde getirdiği rekabet firmaların ister istemez birbirlerine açık olmayacağını göstermektedir. Yani yapmış oldukları halı üretiminden tutun da ihracat rakamları ve ihracat yaptıkları ülkeler şehirler vs bir çok noktada firmalar kendi stratejilerini ve Pazar araştırmalarını ancak yüzeysel olarak gösterebilmekte.
Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçıları Birliği Başkanı Selahattin Kaplan bir açıklamasında şunları beyan etmişti; “Sektörün şu anda oldukça iyi durumda olduğunu ancak bunun yeterli olduğunu düşünmenin, kendini yeterli görmenin, duraklamaya hatta gerilemeye neden olabileceğini unutmamalıyız…” Doğru.. ancak benim şöyle bir tespitim var; önceleri birçok pazarda pek de söz sahibi olamayan Gaziantep günümüzde şuanda sektörde söz sahibi olan Belçika’yı bile geçmiş durumda. Öyle ki Belçika’nın bulunduğu her pazarda mutlaka Gaziantep’te var. Üretim kapasitesi ve teknik altyapı olarak da geçmiş durumda. Buraya kadar mükemmel gözüküyor her şey. Ama yapılan ciro ve kar oranlarını kıyasladığımız zaman maalesef Gaziantep Belçika’nın gerisinde kalıyor. Nasıl mı oluyor? Gaziantep’te 800 halı makinası Belçika’da 150-200 makine var. Gaziantep’in üretim metrekaresi Belçika’yı ikiye katlıyor ama ciro karşılaştırılmasında Belçika açık ara önde. İşte rekabetin oluşturduğu olumsuz sonuçlardan birisi. Söylemek istediğim şu; Gaziantepli halı üreticileri sektörün şuanki durumuna bakarak vehamete düşemezler. En ufak bir sendeleme ya da yerinde sayma söz sahibi oldukları pazarda geriye itecek. Bunu sadece Belçika karşısında oldukları için söylemiyorum. Gaziantepli halı üreticileri mevcut pazarlarını koruyabilmek ve hatta başkalarının pazarında da söz sahibi olabilmek için kıyasıya bir mücadele veriyor. Üstelik bunu kendi içlerinde yapıyorlar. Yani Belçika veya herhangi bir başka ülkenin söz sahibi olduğu pazara girmek söz sahibi olmak veya payını koruyabilmekten ziyade Ali’nin müşterisini Veli’ye Veli’nin müşterisini Ali’ye kaptırmaması için gerek teknik donanım ve gerekse pazarlama stratejilerinde çok ciddi efor sarfediliyor.
Dilerim ki, Başkan Kaplan’ın başlatmış olduğu bu envanter çalışmasına sektör tam destek verir ve Gaziantepli Halı üreticileri dünyaya karşı tek bilek olur ve asıl mücadelenin kendi içlerinde değil başkalarına karşı yapılması gerektiği düşüncesini paylaşırlar.
