Angora Halı’nın başarılı Desen Tasarım Şefi Abuzer Balyemez, desen tasarım sektörünün dünden bugüne gelişimi ve sektörün şu anda geldiği noktayı Carpetrium için değerlendirdi.

Abuzer Bey, sizi tanıyabilirmiyiz?   

1976 Gaziantep doğumluyum. İlk orta ve lise eğitimimi Gaziantep'te tamamladım. Daha sonra yüksek eğitimim için uluslararası Ahmet Yesevi üniversitesinde uluslarası gazetecilik bölümünü kazandım, Türkiye'den ayrılıp Kazakistan'a yerleştim.

Meslek yaşamına nasıl başladınız?

Üniversite yıllarında sanat yönümün daha ağır bastığını farkettim ve sanatsal çalışmalara başladım. Öyle bir noktaya geldim ki meslek değişimi yapmam gerektiğini farkettim. Kısacası bu kendini yeniden keşfetmek gibi birşeydi. İlk başlarda sadece halıyı düşünmemiştim,kendime özgün çalışmalar yapıyordum. Daha sonra Türkiye'ye döndüğümde çalışmalarımın halı projelerine yakın olduğunu gözlemledim. 2002 yılında Merinos halı A.Ş. de işe başladım. 2 yıl sonra Angora Halı A.Ş’ye geçtim. Şu anda Angora Halı da desen tasarım şefi olarak  görev yapmaktayım. İyi bir tasarımcı iyi bir araştırmacıdır olgusuyla da gazetecilikteki araştırma ruhumu, tasarımlarımda ar-ge de kullanmaya başladım. Sektörün önde gelen başarılı tasarımcılarıyla beraber çalışma imkanım oldu. Her paylaşımı kendi potamda eriterek kendime özgün bir tarz oluşturdum.

Desen tasarımın şu anda geldiği noktayı, sizin sektöre ilk adım attığınız günlerle kıyaslarsanız, nasıl bir tablo çizersiniz?

O yıllardan günümüze kadar desen tasarımı farkedilir derecede bir evrim geçirmiştir. Özellikle ilk dikkat çeken konu renk olayıdır. O yıllarda renkler günümüzdeki gibi birbirine yakın tonlardan oluşmuyordu ve bu da tasarımcının yeteneğini tam anlamı ile ortaya koymasına engel teşkil ediyordu. Genellikle zıt renklerden oluşan renk grupları hakimdi. Günümüze doğru daha birbirbirini okşayan,uyum içinde pastel tonlara geçiş yapıldı. Desen konusunda ise ultra modern ve naturel çizgiler daha fazla benimsenmeye başlandı. Doğaya daha yakın çizgiler ve naturel renklerin korunmasıyla ortaya daha güzel koleksiyonlar çıktı. Eskiden düz bir bordürden ve köşelerinde sadece çiçeklerden oluşan desenler basmakalıp tüketici ilgisi görüyordu. Günümüzde tüketiciler bir tabloda kendi hislerinin yansımasını aradığı gibi,halı tasarımlarında da kendi duygu ve düşüncelerinden izler yansıtabilen projelere rağbet ettiler. Tabi burada bizlere de düşen görev de çok arttı. Daha farklı tarzlar oluşturup herkesin isteğine karşılık verecek projelere imza atmamız gerekiyor.

Tasarım Türkiye’de yeni gündeme gelen bir olgu. Ancak Türk kullanıcılar tasarlanmış halıyı çok sevdi. Sizce Türk kullanıcı Dünya trendlerini ne kadar takip ediyor?

Tasarımın Türkiye'de yeni gündeme gelen bir olgu olmasının altında bazı sebepler yatıyor. Öncelikle günümüzde iletişimin artması;insanların değişik kültürlerden etkilenmesine ve farklı arayışlar içine girmesine neden oldu. İletişim arttıkça insanlar alışık olmadıkları ve yeni tanıdıkları bazı konseptleri görüp tanıma imkanı buldu ve benimsemeye başladı. Dekoratif anlamda genel olarak bir değişim söz konusu olunca,tasarlanmış halı da burada kendine ayrılmış yeri aldı. Türk kullanıcılar artık dünya trendlerini çok yakından takip ediyor. Daha öceleri iç ve dış pazarın desenleri birbirinden tamamen farklılık gösterirken,şimdi dış pazara tasarladığınız bir halının Türk kullanıcılar tarafından da benimsendiğini rahatlıkla söyleyebiliriz .Tabi ki dünya trendlerini yakın çizgiden takip ederken kendi kültürümüzden de birşeyler katıp harmanlayınca ortaya daha güzel örnekler çıkıyor.

Desen tasarımı da diğer sanat dalları gibi hayatın içinden öğeleri taşıdığı için tasarımcının da kendisini beslemesi gerekir. Bu bağlamda, siz kendinizi nasıl besliyorsunuz?

Öncelikle hayal gücümü güçlendirmeye çalışıyorum. Çünkü tasarlamak hayal etmekle başlıyor. Araştırmaya çok önem veriyorum. Kitaplar vazgeçilmez unsurlar,tarih kitaplarından tutun da bir romana kadar içindeki betimlemeler çok farklı projelere başlangıç noktası olabiliyor. Diğer önemli bir etken ise doğa. Doğanın türlü türlü çizgileri ve hayal edemediğimiz renkleri ilham kaynağı oluyor. Tabi ki araştıran ve inceleyen bir gözle ufkumu genişletmeye çalışıyorum. Duyguların yoğunlaştığı zamanlarda tasarlanan desenin daha kalıcı olacağı kanaatindeyim. Bu yüzden insanlara ve hayata dair manzarasından, çiçeklerinden, farklı şehir ve ülke kokularından, gökyüzünden, müzikten v.s. birçok şey beni farklı projelerde tetikleyen ve besleyen unsurlardır. Her şartta araştırmacı gözlüğümü takarak her ayrıntıdan bir fikir geliştirmeye çalışıyorum.

Halı tasarımları moda akımlarından etkileniyor mu? Halıda trendlerden bahsetmek mümkün mü?

Halı tasarımları elbette moda akımlarından etkileniyor. Ev tekstili ve dekoratif ürünler, hepsi birbirini takip etmek zorundadırlar. Halı tasarımcıları da halının kullanıldığı yerde bulunan diğer tekstil ürünlerini takip etmeliler. Her sezonun kendine ait yeni renk grupları ve çizgileri var. Bizler de bunu yakından takip ediyoruz. Halıda trendlerden bahsetmek mümkün. Günümüzde üretimin artmasıyla birlikte çok çeşitli ürünler mevcut. Üretim arttıkça trendlerin de ömrü çok uzun sürmüyor. Son dönemde daha naturel konseptlere doğru yöneldik. Halı da aynı şekilde,eğer projeniz doğadaki objelerden esinlenerek oluştuysa,doğadaki haline en yakın çizgiler başarılı oluyor. Renkler de aynı şekilde,toprak renginin tonları yine vazgeçilmez olan  krem ve bej gruplarla trendlerin üst sırasında yerini aldı. Yine doğadakine yakın gül ve haki yeşilin açık sarı tonlarla oluşturduğu gruplardan da bahsetmek mümkün.

Desen tasarımı konusunda Türkiye’nin konumunu nasıl görüyorsunuz?

Desen tasarımı konusunda Türkiye yakın bir zamanda Tasarımı ve Tasarımcıyı daha iyi anlamaya başladı. Tasarımın pazarda olan payını şimdilerde üreticilerimiz daha iyi farkediyorlar. İyi tasarlanmış bir ürün her anlamda kazandırmaktadır. Tabi ki Ar-ge konusunda üreticilerimiz daha duyarlı olmalı. Özellikle halı tasarımı konusunda kopya mantığından arınıp her firma kendine özgü tarzını ortaya koyabilmelidir. Üetici ar-ge desteği ile Tasarımcılar da özgün çizgilerini en iyi şekilde kullanarak koordinasyon halinde çalışırsa eminim Türkiye'de desen tasarımı konusu çok daha güçlü başarılar elde edilecektir.

İyi bir Tasarımcı hangi özellikleri taşımalı?

İyi bir tasarımcı öncelikle işini severek yapmalı. Ufku geniş olmalı ve kesinlikle sabırlı olmalı. Araştırmayı seven, tekdüzelikten sıkılan, ortaya çıkardığı projelerle kendini mutlu edebilen yapıda olmalı. Özellikle en önemli iki unsur:renkleri ve motifleri iyi tanımalı. Hangi kalitede nasıl bir proje gerçekleştireceğini hesaplayabilmeli. Bilgiyi paylaşan insanlarla iletişim halinde olmalı. Trendleri yakından takip etmeli. Araştırma ve geliştirme ruhunu sürekli yeni öğreneceği şeylerle
besleyebilmeli.

Son olarak Desen tasarımcılığına başlamayı düşünen gençlere neler önerirsiniz?

Desen tasarımı yapmayı düşünen gençlere öncelikle eğitim döneminde bu işe karar vermelerini öneriyorum.  Araştırma yönlerini geliştirip  tüm dünya trendlerini takip etsinler. Kişi kendini  bir tarza yönelterek sadece tek tarz çalışmalarla yeteneğini sınırlamamalı. Her tarzı öğrenmeye gayret edilmesi lazım. Durum böyle olunca başarı oranı daha yüksek olacaktır. Kısa bir süre çalışıp ben bu işi öğrendim dememeli. Tasarımcı her zaman öğrenme süreci tükenmeyen tecrübeleriyle şekillenen bir yol izlemeli. İyi bir Tasarımcının pencereleri çok,ufku geniş,bilgi birikimi artan çizgide olmalı.

Röportaj: Turgay Budak / Carpetrium