Kendine özgün tasarımları ile Çınar Halı’nın 3 yıl üst üste Dünya Halı Oscar’ı ödülünü kazanmasında büyük rolü olan Çınar Halı Desen Tasarım Müdürü Pelin Ertuğrul ile desen tasarım sektörünün dünü ve bu günü konusunda keyifli bir röportaj yaptık.
Pelin Hanım, sizi tanıyabilir miyiz?
Mesleğe Uşak da bir halı firmasında başladım. İlk beş yıldan sonra İstanbul'da sürdürdüm. İlk 12 yılımı tamamen Amerika piyasasına ,el halısı üreten firmalarda antik halıların birebir tekrarlarını çalışarak geçirdim. Bu sayede pek çok desen ve motif dağarcığı edindim. Hazırladığım ve kendime ait ilk koleksiyonun adı "PAŞA" dır. Daha sonra ve daha çok ses getirense "MOHER" dir.
2001 yılından bu yana çalışmalarımı Çınar Halıcılık bünyesinde, tasarımcı ve ürün geliştirme sorumlusu olarak sürdürmekteyim. Burada %100 ipek olan "SULTANİ", %100 yün olan "HAREM" ve ipekle yünün bir arada kullanıldığı daha modern evler için tasarladığım "RETRO" koleksiyonlarını hazırladım. Henüz görücüye çıkmayan, adını vermediğimiz son çalışmamda %100 Floş malzemeyle bu yaz müşterisi ile buluşacak, umarım yolu açık olur.

Desen tasarımın şu anda geldiği noktayı, sizin sektöre ilk adım attığınız günlerle kıyaslarsanız, nasıl bir tablo çizersiniz?
Benim sektöre adım attığım yıllarda bu sektörde ki pek çok kişinin de bileceği gibi daha çok klasikleşmiş antika halıların reprodüksiyon diyebileceğimiz tarzda hatalarıyla en iyi tekrarları ön plandaydı ve neredeyse sadece bunları hazırlardık. Klasikleşmiş desenler kendilerini koruyarak bu güne gelmiş, gelecekte de yerlerini elbette koruyacaklar ve seçkin zevklere kendilerini sevdirmeye devam edeceklerdir. Ancak buna ilaveten, günümüzde özgün desen tasarımları da ön plandadır ve böylede olmalıydı ki bu kültür kendini çoğaltsın, yaşasın ve sürdürsün. Çağın akımları modern evler getiriyorsa, bu evlerinde içine girebilsin ve modern ya da değil, ev dekorunun bir parçası olabilsin. Ayrıca, İç piyasada da dış piyasada da, firmaların rekabet edebilme gücü, bence tasarımcının, sıra dışı, farklı, mutlaka özgün tasarımlar yaratabilmesi ile doğru orantılıdır. Kısacası, o günden bu güne tasarım ön plana çıkmıştır.
Bildiğimiz gibi Çınar Halı 3 yıldan beri Dünya Halı Oscarı Ödülünü kazanıyor ve bu başarıda sizin de payınız büyük. Bu nasıl bir duygu? Bizimle paylaşır mısınız?
Elbette bu büyük bir ekip çalışması. Her aşaması insan elinden çıkıyor ve çok sayıda kişinin bir halının hazırlanmasında emeği var ve ancak hiç kimse hata yapmazsa sonuç tasarımcının düşündüğü, planladığı gibi geliyor. Önemli bir noktada, firmanızın size güvenmesi ve tüm olanaklarıyla sizi desteklemesi ve Çınar Halı bu konuda bana sonuna kadar destek olmuştur. Yaptığınız işin bir "Ödül" e layık görülmesi tabi ki son derece heyecan, mutluluk ve şevk verici, üstelikte 3 seneden bu yana katılıyor ve 4 ödülle dönüyorsanız. Emeğimizin en güzel karşılığı diyebilirim.

Pek çok kişi için el halısı bir tutku. El halısını, makine halısından farklı kılan nedir?
En önemli unsur, her aşamasında el emeği, göz nuru olması bence. Bu nesilden nesile aktarılan bir kültür ve gelenek. Pek çok alanda olduğu gibi teknolojinin bu alana da girmesi doğal bir sonuç ancak yerini tam anlamıyla tutması mümkün değil. Son derece dekoratif makine halıları var ve pek çok kişi kullanmak için seçiyor ama el halısında, onun ipini eğirenin, boyayanın, dokuyanın ruhu var ve bu onu daha sıcak daha ayrıcalıklı yapıyor.
Desen tasarımı da diğer sanat dalları gibi hayatın içinden öğeleri taşıdığı için tasarımcının da kendisini beslemesi gerekir. Bu bağlamda, siz kendinizi nasıl besliyorsunuz?
Tarihi dokusu ve zenginliği olan bir kent de yaşıyor olmak, başlı başına ilham verici. Bunun dışında mesleğimle ilgili yurt içinde yada dışında yapılan fuarlara katılmaya çalışıyorum.
Halı tasarımları moda akımlarından etkileniyor mu? Halıda trendlerden bahsetmek mümkün mü?
Geleneksel halılarda, yeni tasarımlarda dahil olmak üzere tabi ki halı da terndlerin içinde kalmalı, takip etmeli. Ev dekorasyonunun vazgeçilmez bir parçasıysa halı, o bütünün içinde yerini alabilmesi için, tarz ve renk anlamında birbirlerini yakalamalılar ki, kullanıcı evinde uyum yakalayabilsin.

Desen tasarımı konusunda Türkiye’nin konumunu nasıl görüyorsunuz?
Firmaların tasarımcıya ve tasarıma daha fazla değer vermesiyle Türkiye'deki tasarımcılığın gelişeceğine inanıyorum. Bence, Çınar halı bu konuya verdiği önem ve özenle, tüm firmalara örnek olmuştur.
İyi bir Tasarımcı hangi özellikleri taşımalı?
Bir tasarımcı, öncelikle tasarım yapmayı planladığı alanı iyi tanımalı ve sevmelidir. Sadece tasarım yaptığı alanla sınırlı kalmayıp, ilgi alanlarını geniş tutmalı ve geliştirmelidir.
Son olarak
Desen tasarımcılığına başlamayı düşünen gençlere neler önerirsiniz?
Tasarım yapmayı planladığı alan hangisi olursa olsun, bence üretiminin nasıl yapıldığı ile ilgili bilgi sahibi olmalı ve mümkün olduğunca çok malzeme tanımalıdır. Ancak o zaman sınırlarını bilebilir ve bu sınırları zorlayabilir.
Turgay Budak
Carpetrium Haber Merkezi